นี่คือการรีวิวภาพยนตร์แอนิเมชันระดับตำนานที่หลายคนอาจจะมองข้ามไป หรือเคยดูในวัยเด็กแล้วจำได้ลางๆ แต่เชื่อผมเถอะครับว่า ถ้าคุณหยิบ “Flushed Away” (2006) หรือชื่อไทยสุดจ๊าบ “หนูไฮโซ ขอเป็นฮีโร่สักวัน” กลับมาดูในวันนี้ คุณจะพบว่ามันคือ “ทองคำที่ถูกฝังอยู่ในท่อระบายน้ำ” อย่างแท้จริงวันนี้ผมจะไม่มานั่งเล่าเรื่องย่อว่าใครทำอะไรที่ไหน (เพราะคุณหาอ่านได้ทั่วไป) แต่เราจะมานั่งจับเข่าคุยกันแบบเจาะลึก ถึง “ศิลปะ” “ความบ้าบอ” และ “ความอัจฉริยะ” ที่ซ่อนอยู่ในการ์ตูนหนูตกท่อเรื่องนี้ ที่ผมกล้าพูดเลยว่าเป็นหนึ่งในผลงานที่ Underrated (ถูกประเมินค่าต่ำเกินไป) ที่สุดของค่าย DreamWorks และ Aardman ครับ

Flushed Away (2006): เมื่อผู้ดีอังกฤษ ตกท่อไปเจอโลกความจริง

ก่อนอื่นต้องเกริ่นให้เห็นภาพก่อนว่า หนังเรื่องนี้คือ “ลูกผสม” ที่แปลกประหลาดที่สุดในยุคนั้น มันคือการจับมือกันระหว่าง DreamWorks Animation (เจ้าพ่อ Shrek ที่เน้นความกวนตีน) และ Aardman Animations (ผู้สร้าง Wallace & Gromit ที่เน้นความคลาสสิกสไตล์อังกฤษ)ผลลัพธ์ที่ได้คือ หนังที่มี DNA ของความตลกแบบผู้ดีอังกฤษ (British Humor) ผสมกับจังหวะการเล่าเรื่องที่รวดเร็วแบบอเมริกัน กลายเป็นส่วนผสมที่กลมกล่อมและ “นัว” มากๆ

1. บทภาพยนตร์และการเล่าเรื่อง: ตลกผู้ดี ที่มีความ “กาว” ขั้นสุด

British Humor ที่เด็กดูได้ ผู้ใหญ่ขำกลิ้ง จุดแข็งที่สุดของ Flushed Away คือ “อารมณ์ขัน” ครับ มันไม่ใช่ตลกเจ็บตัวไร้สาระแบบการ์ตูนทั่วไป แต่มันคือตลกแบบหน้าตาย (Deadpan) และตลกเสียดสี (Satire) บทหนังเขียนให้ตัวเอกอย่าง รอดดี้ (Roddy) เป็นหนูบ้านรวยที่ติดหรู อยู่ในกรงทอง เขาเป็นตัวแทนของชนชั้นสูงที่ไม่เคยสัมผัสโลกความจริง การที่เขาถูกกดชักโครกลงไปสู่โลกใต้ดิน (Sewer World) มันไม่ใช่แค่การเปลี่ยนสถานที่ แต่มันคือการ “Culture Shock”

หนังเสียดสีวัฒนธรรมอังกฤษได้อย่างเจ็บแสบ ไม่ว่าจะเป็นความคลั่งไคล้ฟุตบอล, พิธีการจิบชา, หรือแม้กระทั่งการล้อเลียนราชวงศ์ (ในแบบที่น่ารักน่าชัง) มุกตลกในเรื่องนี้มีความฉลาด (Witty) เช่น การที่ตัวร้ายอย่าง The Toad มีปมด้อยเรื่องที่ตัวเองเคยเป็นสัตว์เลี้ยงของเจ้าชายชาร์ลส์ แล้วถูกทิ้งเพราะหนู… มันเป็นพล็อตที่บ้าบอมาก แต่บทกลับทำให้มันดูจริงจังจนน่าขัน MVP ของเรื่อง: แก๊งทาก (The Slugs) เราคงคุยเรื่องบทไม่ได้ถ้าไม่พูดถึง “ทาก” พวกนี้คือตัวแย่งซีน (Scene Stealers) ระดับตำนาน บทหนังใช้ทากเหล่านี้เป็นเหมือน “ลูกคู่” หรือ “คอรัส” ที่โผล่มาร้องเพลง มาทำหน้าตาตลกๆ เพื่อเบรกอารมณ์

ความเจ๋งคือ บทไม่ได้ใส่พวกมันมามั่วๆ แต่ใส่มาถูกจังหวะเป๊ะๆ (Comedic Timing) ทุกครั้งที่หนังเริ่มจะตึงเครียด หรือเริ่มจะดราม่า ทากพวกนี้จะโผล่มาแหกปากร้องเพลงแปลงตลกๆ ซึ่งกลายเป็นซิกเนเจอร์ที่ทำให้คนดูจดจำหนังเรื่องนี้ได้แม่นยำยิ่งกว่าพระเอกนางเอกเสียอีก ประเด็นที่ซ่อนอยู่: ความโดดเดี่ยวในกรงทองภายใต้ความฮา Flushed Away มีแก่นเรื่องที่ลึกซึ้งเกี่ยวกับ “ความเหงา” ตอนต้นเรื่อง รอดดี้ดูมีความสุขกับการอยู่คนเดียว มีบ้านหลังใหญ่ มีตุ๊กตาเป็นเพื่อน แต่บทหนังค่อยๆ กะเทาะเปลือกให้เห็นว่า “การมีทุกอย่าง แต่ไม่มีใคร” มันน่าเศร้าแค่ไหน การลงไปในท่อระบายน้ำ ไปเจอครอบครัวใหญ่ที่วุ่นวายของนางเอก ริต้า (Rita) ทำให้รอดดี้ (และคนดู) ได้เรียนรู้ว่า ความสุขที่แท้จริงไม่ใช่ความสมบูรณ์แบบ แต่มันคือการมีคนให้กอดและทะเลาะด้วยต่างหาก

2. งานภาพและแอนิเมชัน: CGI ที่ “แกล้ง” ทำเป็นดินน้ำมัน

นี่คือส่วนที่ผมชอบที่สุดและอยากให้คุณสังเกตให้ดีครับ ทำไมถึงไม่ใช้ Stop Motion? ปกติค่าย Aardman จะดังเรื่อง Claymation (แอนิเมชันดินน้ำมัน) อย่าง Wallace & Gromit หรือ Chicken Run แต่เรื่องนี้พวกเขาเลือกใช้ CGI (คอมพิวเตอร์กราฟิก) ทั้งหมด เหตุผลหลักคือ “น้ำ” ครับ ในเรื่องมีฉากน้ำเยอะมาก ซึ่งการทำน้ำด้วยดินน้ำมันให้ดูสมจริงและเคลื่อนไหวเยอะขนาดนั้นแทบจะเป็นไปไม่ได้ในทางเทคนิค พวกเขาเลยต้องใช้คอมพิวเตอร์แทน เสน่ห์ของ “ความไม่สมบูรณ์แบบ” (The Imperfection) แต่ความอัจฉริยะคือ ทีมงานไม่ได้ทำ CGI ให้เนียนกริบแบบ Pixar หรือ Disney แต่พวกเขาจงใจทำ CGI ให้ดู “เหมือนดินน้ำมัน”

• Texture: ผิวของตัวละครจะมีความขรุขระ ไม่เรียบเนียน เหมือนรอยนิ้วมือคนปั้น

• Movement: การขยับปากหรือท่าทาง จะมีความ “กระตุก” นิดๆ ไม่ลื่นไหล 100% เพื่อเลียนแบบการถ่ายทีละเฟรม (Frame rate) แบบ Stop Motion

• Character Design: ฟันที่ยื่นออกมา, ปากที่เบี้ยวเวลาพูด, ดวงตาที่ดูเหมือนลูกปัดพลาสติก เอกลักษณ์ของ Aardman ยังอยู่ครบถ้วน

  การตัดสินใจทางศิลป์แบบนี้ ทำให้ Flushed Away มีงานภาพที่ “Timeless” หรือไม่ตกยุค แม้เวลาจะผ่านไปเกือบ 20 ปี กลับมาดูตอนนี้มันก็ยังดูมีสไตล์และมีเสน่ห์เฉพาะตัว ไม่ได้ดูเก่าเหมือนหนัง CGI ยุคแรกๆ World Building: มหานครขยะ (Trash City) ขอให้คุณกดหยุดดูรายละเอียดฉากหลังของเมืองในท่อระบายน้ำครับ ทีมงานออกแบบฉาก (Production Design) ทำการบ้านมาโหดมาก เมืองทั้งเมืองสร้างจากขยะที่เราทิ้งลงชักโครกหรือท่อระบายน้ำ

• ตึกรามบ้านช่องสร้างจากเครื่องซักผ้าเก่า ตู้เย็น หรือกล่องซีเรียล

• รถยนต์คือเครื่องปิ้งขนมปัง

• เรือของนางเอกที่สร้างจากถังน้ำมันและของเหลือใช้ ทุกอย่างมีรายละเอียดที่ “สมเหตุสมผลในโลกของมัน” (Internal Logic) มันทำให้เราเชื่อว่ามีสังคมหนูซ่อนอยู่ข้างล่างนั่นจริงๆ งานภาพส่วนนี้คือ Masterpiece ของความคิดสร้างสรรค์เลยครับ

3. การแสดงและพากย์เสียง: รวมดารา A-List มาปล่อยของ

ถ้าคุณดูพากย์ไทย คุณจะได้ความฮาแบบไทยๆ แต่ถ้าคุณเปิดเสียงอังกฤษ (Original Audio) คุณจะได้พบกับการแสดงระดับเทพของดาราฮอลลีวูดและฝั่งอังกฤษที่มารวมตัวกันแบบไม่เกรงใจค่าตัว Hugh Jackman เป็น Roddy ลืมภาพ Wolverine ไปได้เลย ฮิวจ์ แจ็คแมน พากย์เสียงเป็นหนูผู้ดีอังกฤษได้ “น่าหมั่นไส้และน่าเอ็นดู” มาก

• เขาสามารถดัดเสียงให้ดูดัดจริต (Posh) แต่ในขณะเดียวกัน เวลาแหกปากกรี๊ด (ซึ่งพี่แกกรี๊ดบ่อยมากในเรื่องนี้) เขาก็ใส่พลังเต็มที่ เสียงกรี๊ดของรอดดี้คือหนึ่งในเสียงที่ตลกที่สุดในโลกแอนิเมชัน

• เขาถ่ายทอดความ “เปราะบาง” ของตัวละครได้ดี ทำให้เราไม่เกลียดรอดดี้ แม้ว่าตอนแรกหมอนี่จะดูหยิ่งยโสก็ตาม

Kate Winslet เป็น Rita เคท วินสเล็ต (จาก Titanic) มาพากย์เป็นหนูสาวขาลุย เธอทำเสียงให้ดูห้าว แข็งแกร่ง และมีความเป็นชาวบ้าน (Street smart) ซึ่งเคมีทางเสียง (Vocal Chemistry) ระหว่างเธอกับฮิวจ์ แจ็คแมน มันเข้ากันมาก เหมือนคู่กัดที่ค่อยๆ พัฒนาความสัมพันธ์ Ian McKellen เป็น The Toad (ตัวร้าย) นี่คือไฮไลท์! เซอร์เอียน แม็คเคลเลน (Gandalf/Magneto) มาพากย์เป็นคางคกโรคจิตที่อยากครองโลก

• การแสดงของปู่เอียนคือ “Theatrical” มากๆ แกพากย์เหมือนกำลังเล่นละครเวทีเชกสเปียร์ ทั้งเน้นเสียง หนักเบา ยืดเสียงหัวเราะอย่างบ้าคลั่ง

• ความตลกคือ แกเล่นใหญ่รัชดาลัยเธียเตอร์ใส่ตัวละครที่เป็นแค่คางคกอ้วนๆ ตัวหนึ่ง มันคือความ Contrast ที่ฮาที่สุด

Jean Reno เป็น Le Frog นักแสดงชาวฝรั่งเศสตัวจริง มาพากย์เป็นนักฆ่ากบฝรั่งเศส นี่คือการล้อเลียน Stereotype ที่ฮามาก สำเนียงฝรั่งเศสของเขา กับมุกตลกเกี่ยวกับ “กบยอมแพ้” หรือการทำท่าทางเหมือนนักแสดงละครใบ้ (Mime) คือสีสันที่ขาดไม่ได้

บทสรุป: ทำไมคุณถึงควรรัก Flushed Away?

Flushed Away ไม่ใช่แค่การ์ตูนสำหรับเด็ก แต่มันคือ “หนังแอ็คชั่น-ผจญภัย-ตลก” ที่บังเอิญตัวละครเป็นหนู มันคือหนังที่มีจังหวะการเล่าเรื่อง (Pacing) ที่แม่นยำมาก แทบไม่มีช่วงน่าเบื่อเลย การตัดต่อฉากไล่ล่าในท่อระบายน้ำทำได้ตื่นเต้นเหมือนดูหนัง Indiana Jones ผสม James Bond (ในเวอร์ชั่นทุนต่ำ)

สิ่งที่หนังเรื่องนี้มอบให้:

1. ความบันเทิงที่สะอาด: ไม่มีพิษภัย แต่ไม่ปัญญาอ่อน

2. งานศิลป์ที่หาดูยาก: การผสมผสาน CGI กับสไตล์ Stop Motion ที่เป็นเอกลักษณ์

3. พลังงานบวก: ดูจบแล้วคุณจะรู้สึกดีกับคำว่า “ครอบครัว” และ “เพื่อน” มากขึ้น ถ้าให้เปรียบเทียบเป็นคำพูด Flushed Away ก็เหมือน “สวนสนุกขนาดย่อม” ที่คุณสามารถเข้าไปนั่งเล่นได้ 1 ชั่วโมงครึ่ง แล้วเดินออกมาพร้อมรอยยิ้มกว้างๆ และเสียงเพลงของเหล่าทากที่ยังดังก้องอยู่ในหัว

คะแนนรีวิวแบบไม่อวย:

• เนื้อเรื่อง: 8/10 (พล็อตสูตรสำเร็จ แต่เล่าเรื่องได้สนุกมาก)

• งานภาพ: 9.5/10 (ความคิดสร้างสรรค์ในการออกแบบโลกและ Texture คือที่สุด)

• การแสดง: 10/10 (Casting นักแสดงชุดนี้คือตำนาน)

• ความฮา: 9/10 (หักคะแนนมุกบางอันที่เด็กอาจไม่เก็ท แต่ผู้ใหญ่ฮาแตก)

“อย่าตัดสินหนังสือที่ปก และอย่าตัดสินหนูที่เปียกน้ำ” นี่คือหนังที่จะทำให้คุณหลงรักสัตว์สกปรกอย่างหนูและทาก ได้อย่างไม่น่าเชื่อครับ!  movie24hd