

Ivans Childhood (1962) อีวาโนโวดเตสตโว ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง อีวานวัย 12 ปีทำงานเป็นสายลับที่แนวรบด้านตะวันออก อีวานตัวเล็กสามารถข้ามเส้นเยอรมันโดยไม่มีใครสังเกตเห็นเพื่อรวบรวมข้อมูล เจ้าหน้าที่โซเวียตสามคนพยายามดูแลเด็กคนนี้ หากพูดถึงภาพยนตร์สงครามที่ไม่ได้เน้นแค่เสียงระเบิดหรือการสู้รบ แต่เน้นไปที่การทำลาย “ความเป็นมนุษย์” และ “วัยเยาว์” ได้อย่างเจ็บปวดที่สุด หรือในชื่อภาษารัสเซีย คือผลงานระดับขึ้นหิ้งที่คอหนังคลาสสิกต้องดูครับ นี่คือผลงานกำกับเรื่องแรกของปรมาจารย์ชาวโซเวียต Andrei Tarkovsky ที่คว้าเกียรติยศสูงสุดจากเทศกาลหนังเวนิสมาครอง
เรื่องราวเกิดขึ้นในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ณ แนวหน้าของกองทัพโซเวียต อีวาน (Nikolai Burlyayev) เด็กชายกำพร้าวัย 12 ปี ผู้สูญเสียครอบครัวไปในเงื้อมมือของกองทัพนาซี แทนที่เขาจะได้ไปโรงเรียนหรือเล่นตามวัย อีวานกลับกลายเป็น “สายลับ” ร่างจิ๋วที่คอยลอบข้ามฝั่งแม่น้ำไปสืบข่าวกรองให้กับกองทัพรัสเซีย เพราะความเล็กและคล่องตัวทำให้เขาเล็ดลอดสายตาศัตรูได้ดีกว่าผู้ใหญ่
แม้เหล่านายทหารจะพยายามส่งตัวเขาไปยังโรงเรียนทหารเพื่อให้ปลอดภัย แต่อีวานที่เต็มไปด้วยความแค้นกลับปฏิเสธและยืนยันจะสู้ต่อ ท่ามกลางภาพความจริงที่โหดร้าย หนังมักจะตัดสลับไปสู่ “ความฝัน” ของอีวานถึงวันวานอันแสนสุขกับแม่และธรรมชาติ ซึ่งเป็นสิ่งเดียวที่หล่อเลี้ยงหัวใจอันแตกสลายของเขาไว้


ชื่อเรื่อง: Ivan’s Childhood (Ivanovo detstvo)
ปีที่ฉาย: 1962
ผู้กำกับ: Andrei Tarkovsky
นักแสดงนำ: Nikolai Burlyayev, Valentin Zubkov, Evgeniy Zharikov
รางวัลการันตี: รางวัลสิงโตทองคำ (Golden Lion) จากเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเวนิส
รับชมข้อมูลเพิ่มเติม: movie24hd.net
งานภาพทรงพลัง: การใช้แสงเงาในแบบขาวดำ (Cinematography) ของเรื่องนี้งดงามอย่างเหลือเชื่อ ฉากต้นไม้ที่แห้งกร้านและผืนน้ำสะท้อนความเคว้งคว้างได้อย่างยอดเยี่ยม
ความเปรียบต่าง (Contrast): Tarkovsky นำเสนอความแตกต่างระหว่าง “โลกความฝัน” ที่สดใส กับ “ความจริง” ที่หนาวเหน็บและเต็มไปด้วยซากปรักหักพังได้อย่างสะเทือนใจ
การแสดงของเด็กชาย: Nikolai Burlyayev ถ่ายทอดแววตาที่เต็มไปด้วยความแค้นและความแก่แดดเกินวัยของอีวานได้อย่างทรงพลัง จนผู้ชมลืมไปเลยว่าเขาเป็นเพียงเด็กคนหนึ่ง
Rotten Tomatoes: นักวิจารณ์ให้คะแนนสูงถึง 100% (Perfect Score)
IMDb: ได้คะแนนเฉลี่ย 8.0/10
Metacritic: ได้คะแนน 90/100 (Universal Acclaim)
ฉากจบของเรื่องคือหนึ่งในฉากที่น่าจดจำที่สุดในประวัติศาสตร์ภาพยนตร์ หลังจากสงครามสิ้นสุดลง นายทหารที่เคยดูแลอีวานได้ไปตรวจเอกสารของกองทัพนาซีที่ถูกทิ้งไว้ และพบว่าอีวานถูกจับได้และถูกประหารชีวิตไปนานแล้ว หนังตัดจบด้วยภาพความฝันสุดท้ายของอีวานที่กำลังวิ่งเล่นบนชายหาดกับเพื่อนตัวน้อยและมุ่งหน้าไปสู่ต้นไม้สีขาว… สื่อถึงวัยเด็กที่เขาโหยหาแต่กลับทำได้เพียงแค่ได้พบกันในความตายเท่านั้น
Q: หนังเก่าขนาดนี้ ดูยากไหม?
A: แม้จะเป็นหนังศิลปะ (Art Film) แต่การดำเนินเรื่องค่อนข้างตรงไปตรงมาครับ อารมณ์ของหนังชัดเจนมากจนคุณจะรู้สึกร่วมไปกับตัวละครได้ไม่ยากเลย
Q: ทำไมต้องชื่อ “Ivan’s Childhood” (วัยเด็กของอีวาน)?
A: เป็นชื่อที่ประชดประชันครับ เพราะในเรื่องอีวานแทบไม่มี “วัยเด็ก” เลย สงครามได้พรากช่วงเวลาเหล่านั้นไปและทำให้เขาต้องกลายเป็นผู้ใหญ่ในร่างเด็ก
Q: จะหาดูหนังแนวคลาสสิกแบบนี้ได้ที่ไหน?
A: ติดตามบทวิเคราะห์และอัปเดตช่องทางการรับชมหนังรางวัลระดับตำนานได้ที่ movie24hd.net ครับ
Come and See (1985): หนังสงครามรัสเซียที่โหดร้ายและตีแผ่ผลกระทบต่อเด็กอย่างตรงไปตรงมา
The 400 Blows (1959): หนังฝรั่งเศสที่เล่าเรื่องเด็กชายที่เผชิญหน้ากับโลกที่บีบคั้น